Shakespeare's Globe,

een geschiedenis van drie theaters.

 

Wie een wandeling maakt langs de Thames in Londen treft er, op enkele meters van waar de Millenium Bridge het Tate Modern museum met St Paul’s Cathedral verbindt, de authentiek aandoende Shakespeare’s Globe aan. Dit theater dateert echter slechts uit 1997 en is een replica van hoe het Globe Theatre er in de tijd van Shakespeare moet uitgezien hebben. Dat originele Globe Theatre werd gebouwd in 1599 door the Lord Chamberlain’s Men, het theatergezelschap van William Shakespeare.

De eerste Globe: een theater uit gerecycleerd timmerhout.

De geschiedenis van het Globe Theatre begint 1576 wanneer de vader van Richard Burbage, James Burbage, een theater bouwt in Shoreditch en het de passende naam “The Theatre” geeft. The theatre werd gebouwd op een stuk land waarvoor de familie Burbage een lening had van 21 jaar, het theater zelf was echter het volledige eigendom van de familie Burbage. Toen de lening op het stuk land kwam te vervallen claimde de landeigenaar Gilles Allen, omdat het theater op zijn stuk land gebouwd was, dat het theater automatisch ook zijn eigendom was. Dat was echter buiten the Lord Chamberlain’s men gerekend. Terwijl Gilles Allen kertsmis vierde in zijn landhuis, ontmantelde de spelers met de hulp van enkele vrienden en de timmerman Peter Street balk per balk het theater en vervoerde het naar het Street’s Waterfront warenhuis in de buurt van Bridewell. De volgende lente, wanneer het gunstiger weer was, werd het timmerhout vervoerd over de Thames naar wat tegenwoordig de westkant van Southwark Bridge Road is. Daar werd het weer opgebpouwd als het eerste Globe Theatre. Omdat deze nieuwe locatie erg gevoelig was voor overstromingen moest het land waarop het theater werd gebouwd echter opgehoogd worden met aarde en houten beschoeiingen zodat het boven de vloedlijn zou uitkomen. Het Globe Theatre zou uiteindelijk groter zijn dan zijn voorganger en plaats bieden aan zo’n 3000 toeschouwers.

Layout van het Globe theatre

Op het grondniveau bevond zich vlak aan het podium de zogenaamde “Pit” waar zich de goedkoopste plaatsen in het theater bevonden. Verder was het theater omringd door drie niveau’s van stadium-achtige plaatsen, waar de meer welstellende toeschouwer plaats kon nemen. Het podium was rechthoekig en bevatte achterin een drietal deuren waardoor de backstage ruimte kon bereikt worden. Verder was er ook een luik voorzien waarlangs de acteurs toegang kregen in de ruimte onder het podium. De ruimten boven het podium werd gebruikt als extra opslagruimte, kon gebruikt worden om het orkest te plaasten en in sommige producties deed het ook dienst als extra speelruimte, denk maar aan de beroemde balkon scène uit Romeo en Julia. Aan weerskanten van het podium bevonden zich grote zuilen die de dakconstructie ondersteunden. Dit dak overkoepelde het achterste deel van het podium en werd ook “the heavens” genoemd. Het werd dan ook beschilderd met lucht en wolken, in deze dakconstructie was eveneens een valluik voorzien waarlangs de acteurs met een harnas en touw naar beneden konden dalen.

Brand, sloop en een moderne reconstructie

In 1599 kon het Globe Theatre uiteindelijk in gebruik genomen worden waar er veertien jaar lang verschillende toneelstukken werden opgevoerd. Tot op een noodlottige dag in 1613, na een ongeluk met een theaterkanon tijdens een opvoering van Henry VIII het theater in vlammen opging. Het volgende jaar werd het echter weer opgebouwd.

Het einde van het tweede Globe Theatre kwam er toen in 1642 onder invloed van de Puriteinen alle theaters in Londen werden gesloten. Ergens tussen 1644 en 1645 werd het uiteindelijk gesloopt. Lange tijd was dit het einde van de geschiedenis van het Globe Theatre, maar in 1949, enkele jaren na de tweede wereld oorlog, bracht de Amerikaanse acteur en Shakespeare-fan Sam Wannamaker een bezoek aan Londen. Hij was toen zo verbaasd dat er geen Shakespeare-theater te vinden was in de Engelse hoofdstad dat hij besloot er zelf één te bouwen. Hij vond verschillende bouwmeesters, architecten en historici bereidt om mee zijn droom waar te maken en in 1970 werd er op de bankside aan de Thames een goede 1.2 hectare vrijgemaakt om dit project te verwezenlijken. Het zou echter nog tot 1987 duren tot er voldoende budget was om effectief aan de bouw van de Shakespeare’s Globe te beginnen. Nadat de funderingen werden gegraven kon de uiteindelijke bouw beginnen in 1993. Wannamaker heeft zijn droom echter nooit zien uitkomen want op 18 december van dat jaar stierf hij. Op dat moment waren slechts twaalf van de vijftien delen van The Globe afgewerkt. De bouw zou uiteindelijk in 1995 voltooid worden en door de huidige veiligheidsvoorschriften plaats bieden aan zo’n 1500 man. In 1997 ging de eerste voorstelling er in première. Daarnaast kan je de Shakespeare’s Globe ook steeds bezoeken door een bezoek te brengen aan het museum.

Lees ook: William Shakespeare, zijn leven en zijn werk.

  • Facebook
  • Instagram
  • YouTube

Toneelschrijver Stijn Cuypers, 2650 Edegem (België), info@toneelschrijver.be